山下です。
今日の授業ではキケロー『老年について』の67節から読み始めます。
67. Quid igitur timeam, si aut non miser post mortem aut beatus etiam futurus sum?
それゆえ何を私は恐れよう、もしも、死後に私は惨めでないのなら、または幸福でさえあるのならば。
Quamquam quis est tam stultus, quamvis sit adulescens, cui sit exploratum se ad vesperum esse victurum?
だが、いかに若かろうと、自分が夕方まで生きるだろうと確信できるほど愚かな者はいるだろうか。
Quin etiam aetas illa multo pluris quam nostra casus mortis habet;
さらに、かの年齢(若年)は私たちのそれ(年齢)以上に死の危険を持っている。
facilius in morbos incidunt adulescentes, gravius aegrotant, tristius curantur. 若者はより容易に病気になり、病状は悪化しやすく、より悲劇的な治療を施される。
Itaque pauci veniunt ad senectutem;
それゆえ老年まで到達する者はわずかである。
quod ni ita accideret, melius et prudentius viveretur.
それがそのように起こるのでなければ、よりよく、より賢明に(生が)生きられるはずであろう。
Mens enim et ratio et consilium in senibus est;
というのも、老人にこそ精神と理性と判断力が備わっている。
qui si nulli fuissent, nullae omnino civitates fuissent.
もし彼ら(老人)が一人もいなければ、都市国家は一つとして存在しなかっただろう。
Sed redeo ad mortem impendentem.
だが押し寄せる死(の問題)に戻ろう。
Quod est istud crimen senectutis, cum id ei videatis cum adulescentia esse commune?
何があなたの言う老年の罪なのだろうか、それがそれ(老年)にとってと、青春時代とに共通しているとあなた方がみなすときに。
68. Sensi ego in optimo filio, tu in exspectatis ad amplissimam dignitatem fratribus, Scipio, mortem omni aetati esse communem.
私は感じた、自分の最もよき息子に関して、おまえはもっとも大きな権威へと期待された弟たちに関して、スキーピオーよ、死がすべての年代に共通であることを。
At sperat adulescens diu se victurum, quod sperare idem senex non potest.
だが、若者は自分が長生きすることを期待するが、この同じことを老人は期待できない(と反論するだろう)。
Insipienter sperat.
愚かな仕方で彼は期待している。
Quid enim stultius quam incerta pro certis habere, falsa pro veris?
というのも、何がより愚かなことがあろう、不確実なことを確実であるとみなし、偽りを真理とみなすことほどに。
At senex ne quod speret quidem habet.
だが老年はそれが望むものを実際にはもたない(と反論するだろう)。
At est eo meliore condicione quam adulescens, quoniam id, quod ille sperat, hic consecutus est;
だが、若者よりよい条件の中にいる。なぜなら、かの者(若者)が望むものをこちらの者(老人)は手に入れているからだ。
ille vult diu vivere, hic diu vixit.
かの者(若者)は長く生きたいと望むが、こちらの者(若者)は長く生きたのである。
相手の批判をうっちゃって反論する切り返しの鮮やかさがさえわたる一節でした。
Posted by: 山下太郎 at December 7, 2005 10:11 PM